Atmosfera w szkolnej bibliotece
Dodane przez admin dnia 14.03.2014 08:08:08
Argumenty za powstrzymaniem deprecjonowania pracy bibliotekarza szkolnego i roli biblioteki szkolnej w życiu ucznia.

Z prac Zespołu samokształceniowego 11 grudnia 2013 r.
– wypowiedzi wypracowane w rozmowach przy zastosowaniu metody aktywizującej „karuzela”


1. Biblioteka szkolna – jak tworzyć atmosferę sprzyjającą wszystkim odwiedzającym i pracującym:
• atmosferę tworzą ludzie, ich postawy i wzajemne relacje oparte na zaufaniu, indywidualnym podejściu do potrzeb, swobodzie wypowiedzi
• ważny jest czas i uwaga poświęcona osobie przekraczającej próg biblioteki
• kreatywność bibliotekarza i otwartość na potrzeby ucznia wyznacza wzory zachowań i akceptowanie ich przez uczestników relacji międzyludzkich
• atmosfera zależy od elastyczności, otwartości i kreatywności bibliotekarza oraz dawania dobrego przykładu
• atmosferę tworzy również miejsce, otoczenie, wystrój lokalu, jego wyposażenie i estetyka
• współudział uczniów w tworzeniu wizerunku biblioteki sprzyja poszanowaniu pracy wspólnej i innych
• jasne zasady sposobu zachowania i dostosowanie ich do celu wizyty w bibliotece np. wypracowanie kodów postępowania w zależności od rodzaju interakcji (kiedy cisza i jak egzekwowana, kiedy swobodne relacje między uczniami, indywidualne rozmowy z bibliotekarzem, zorganizowane formy pracy wymagające specyficznych warunków np.: spotkania autorskie, głośne czytanie, konkursy itp.

2. Praca i satysfakcja
Bibliotekarzu
Kiedy czujesz się najbardziej potrzebny?
• Uczniom
- kiedy mogę wypożyczyć książkę, której szuka uczeń (jest w księgozbiorze)
- gdy pomagam przy odrabianiu lekcji
- gdy potrafię udzielić wyczerpującej informacji lub wskazać jak i gdzie jej szukać
- gdy czuję się dzieciom potrzebna jako „Przytulanka”
- gdy dzieci dzielą się swoimi kłopotami i umiem ich wysłuchać, doradzić, wskazać lekturę, która może pomóc
- na każdej przerwie

• Innym nauczycielom
- gdy potrafię natychmiast udzielić poszukiwanej informacji
- gdy doradzam literaturę pomocną, potrzebna, przydatną
- gdy mam koleżeńskie zastępstwo za nauczyciela
- przy poszukiwaniu materiałów przydatnych do zorganizowania imprez szkolnych i wystaw
- gdy nauczyciel wysyła niegrzecznego ucznia do biblioteki, bo sobie z nim nie radzi
- podczas wycieczek

• Dyrektorowi
- na zastępstwach
- gdy trzeba kupić nagrody
- gdy trzeba przypilnować uczniów podczas konkursów, egzaminów, olimpiad, wycieczek
- gdy trzeba nagle, szybko cos zrobić

Jakie zadania cenisz najbardziej?
• Porady czytelnicze
• Stworzenie katalogu komputerowego
• Gdy mogę wykazać się wiedza i umiejętnościami
• Nowe, nieznane
• Za które jestem doceniona
• Zajęcia plastyczne
• Zajęcia komputerem
• Współtworzenie gazetki
• Aktualizację strony internetowej
• Zabawę z dziećmi

Jakie osiągnięcia uważasz za swój sukces?
• Gdy w czytelni jest tłum
• Gdy zachęcę ucznia nieczytającego do przeczytania książki
• Gdy zachęcę ucznia by przyszedł ponownie do biblioteki
• Gdy uda mi się zdobyć dla biblioteki coś, co poprawia estetykę pomieszczenia (wyposażenie, remont, zmiana ustawienia, zmiana lokalizacji)


3. Odwiedziny w bibliotece szkolnej

Dlaczego niektórzy uczniowie odwiedzają bibliotekę szkolną, a inni jej unikają?
• Są dzieci, które mają duże problemy z techniką czytania – unikają sytuacji trudnych i stresujących
• Mają mnóstwo zajęć, w tym dodatkowych opłacanych przez rodziców i nie mają czasu na czytanie (to nie jest priorytet)
• Mogą kierować się brakiem sympatii do bibliotekarza
• Niektóre dzieci chronią się do biblioteki przed hałasem i zachowaniami agresywnych kolegów, inni wręcz przeciwnie wolą możliwość odreagowania w hałasie i ruchu
• Biblioteka kojarzy się z wysiłkiem intelektualnym – nauką, czytaniem, odrabianiem lekcji, a więc z obowiązkami uczniowskimi
• Bibliotekę odwiedzają chętnie uczniowie samotni, wykluczeni z grupy
• Odstręcza ubogi, stary, nieciekawy księgozbiór
• Niedogodne godziny otwarcia biblioteki
• Nieatrakcyjna lokalizacja biblioteki w szkole
• Do biblioteki przyciąga uczniów możliwość rozmowy z bibliotekarzem, potrzeba spokoju i ciszy, nowe książki
• Odwiedziny są związane z ciekawymi wydarzeniami np. przerwa z audiobookiem, warsztaty artystyczne, temat na dziś
• Ci, którzy unikają biblioteki często nie wiedzą co tracą, odstręczają obowiązujące zasady zachowania

4. Cisza

• Co ułatwia?
- Wypoczynek, naukę, skupienie
- Jest obojętna tym, którzy mają podzielność uwagi i umieją pracować w hałasie

• Co utrudnia?
- Nawiązanie relacji koleżeńskich
- Dostosowanie się do obowiązujących zasad tym niewyciszonym
- Decyzję o wizycie w bibliotece
- Rozrabianie i przeszkadzanie tym pracującym umysłowo
- Nic nie utrudnia

• Kto ją lubi i dlaczego?
- Bibliotekarz lubi ciszę, bo pozwala mu lepiej skupić się na obowiązkach związanych z dokumentacją i innymi pracami bibliotecznymi
- Uczniowie szukający wypoczynku i azylu
- Uczniowie pracujący umysłowo (przygotowujący się do konkursów, olimpiad, klasówek)
- Lubią ją uczniowie, którzy dla ciszy i spokoju przychodzą do biblioteki

• Zmiany dotyczące ciszy w bibliotece
- Elastyczne podejście służy uczniom – można wypracować zasady sprzyjające dobrej atmosferze nie zawsze opartej na ciszy
- Obecność komputerów w bibliotece zmieniła zasady i wprowadziła większą swobodę zachowań – należy to zaakceptować i zreorganizować zasady
- Lepiej, gdy biblioteka tętni życiem niż świeci pustkami w ciszy
- Pozbawiona atmosfery wyciszenia biblioteka staje się świetlicą szkolną
- To bibliotekarz powinien elastycznie zarządzać ciszą i innymi formami aktywności, które ja wykluczają

5. Znaczenie swobodnej rozmowy bibliotekarza z odwiedzającymi


- Obawiam się takich sytuacji, gdyż nie jestem pewna czy powinnam w nich uczestniczyć
- Rozmowy o lekturach i doradzanie ich sprzyja poznawaniu ucznia i jego problemów
- Taka rozmowa wymaga zaufania i dyskrecji
- Samo słuchanie może pomóc
- Indywidualne traktowanie ucznia sprzyja rozmowom i uwalnianiu emocji
- To, że nie stawiamy ocen skłania uczniów do bliższych kontaktów i innych relacji
- Młodsi uczniowie nieświadomie powierzają nam informacje w zwykłych rozmowach, które pozwalają ich lepiej poznać i oddziaływać na nich wychowawczo

6. Jakie zajęcia organizowane w bibliotece lub przez bibliotekarza przyciągają uczniów w jej progi?

• Konkursy czytelnicze
• Spotkania z pisarzami
• Głośne czytanie
• Akcje całodniowe oparte na lekturach
• Udział w projektach ogólnoszkolnych opartych na potrzebie szukania informacji w bibliotece
• Statystki odwiedzin i wypożyczeń realizowane w atrakcyjnej formie (współzawodnictwo)
• Okazja do poznania nowych form aktywności np. współuczestnictwo w redagowaniu gazetki, strony internetowej, szkolnego bloga, poznawanie nowych narzędzi, które mogą się przydać na lekcjach i w domu
• Pomoc bibliotekarzowi
• Okazja do ciekawych zajęć, które lubią
• Możliwość wykazania się własnymi umiejętnościami (pomoc innym uczniom – w tym także bibliotekarzowi)


Na podstawie wypowiedzi członków Zespołu samokształceniowego
Opracowała Bożena Dawidowska-Langer